Na świętego Marcina, 11 listopada, pije się młode wino z tegorocznego zbioru — zwykle białe, lekkie i świeże, otwierane kilka tygodni po fermentacji. Tradycyjnie podaje się je do pieczonej gęsi. Zwyczaj jest żywy w Austrii, Czechach i na Węgrzech, a w Polsce wraca razem z gęsiną. Poniżej znajdziesz, skąd się wziął, czym jest młode wino, co do niego podać i jak je serwować.
Skąd zwyczaj młodego wina na świętego Marcina
Święty Marcin z Tours jest patronem winiarzy. Jego dzień, 11 listopada, wypadał w kalendarzu rolniczym na koniec jesiennych prac: winobranie było zebrane, a wino z nowego rocznika kończyło fermentację. To był pierwszy moment, żeby go spróbować — i dobry powód do świętowania.
Każdy z sąsiednich krajów celebruje ten dzień trochę inaczej:
- Austria. Na Martini młode wino jest uroczyście „chrzczone” i od tego dnia nazywa się Heuriger, a zeszłoroczne staje się „starym”. W Burgenlandzie winiarze otwierają piwnice na Martiniloben, a na stół trafia Martinigansl — pieczona gęś z czerwoną kapustą i knedlami.
- Czechy. Pierwsze butelki młodego wina otwiera się 11 listopada punktualnie o 11:11, a do nich podaje się pieczoną gęś.
- Węgry. Dzień świętego Marcina (Márton-nap) to święto młodego wina (újbor) i gęsiny.
- Polska. Mamy przysłowie „Na świętego Marcina dobra gęsina”, a gęsi hoduje się u nas od wieków. Zwyczaj gęsiny na 11 listopada wraca od kilku lat, także dzięki kampanii „Gęsina na Świętego Marcina”. Młode wino dopiero dołącza do tego stołu.
Czym jest młode wino
Młode wino to wino z bieżącego rocznika, butelkowane krótko po fermentacji, bez długiego dojrzewania w beczce czy w butelce. Dlatego jest lekkie, owocowe i ma wyraźną, świeżą kwasowość. Nie buduje złożonych aromatów dojrzałości — jego zaletą jest świeżość winogron z ostatniej jesieni.
W chłodnym klimacie Europy Środkowej młode wina to najczęściej wina białe. Pije się je w pierwszych miesiącach po winobraniu, zanim nadejdzie wiosna. Młodego wina nie odkłada się na lata.
Młode wino na świętego Marcina to nie to samo co francuskie Beaujolais Nouveau. Beaujolais Nouveau jest czerwone, powstaje z gamay i trafia do sprzedaży w trzeci czwartek listopada, a nie 11 listopada.
Wino do gęsiny i innych dań na świętego Marcina
Pieczona gęś jest tłusta i aromatyczna, a do tego zwykle podaje się czerwoną kapustę, jabłka albo żurawinę. Do takiego talerza potrzebne jest wino ze świeżą kwasowością, która odświeży usta po każdym kęsie. Młode białe wino robi dokładnie to.
- Pieczona gęś i kaczka — białe wytrawne ze świeżą kwasowością; kwasowość równoważy tłuszcz.
- Gęś z jabłkami lub żurawiną — owocowość młodego wina dobrze łączy się z owocowymi dodatkami.
- Pasztety, wątróbka, deska wędlin — lekkie białe nie przykryje smaku, a orzeźwi.
- Zupy i przystawki — czernina, rosół z gęsi, sałatki z pieczoną dynią.
- Rogale świętomarcińskie — do słodkiego ciasta wytrawne wino się nie sprawdzi; jeśli wino, to deserowe.
Jak podawać młode wino
- Temperatura: 8–10°C. Wstaw butelkę do lodówki na 2–3 godziny przed podaniem.
- Kieliszek: zwykły kieliszek do białego wina.
- Kiedy pić: w pierwszych miesiącach po zakupie. Młode wino nie zyskuje na leżakowaniu.
- Ile: przyjmij około pół butelki na dorosłą osobę na wieczór przy stole.
Nasze młode wino: Świętomarcińskie
W Winnicy Amelie przygotowaliśmy młode wino na 11 listopada — Świętomarcińskie. To białe wytrawne z dwóch szczepów uprawianych w naszej winnicy: Solaris i Johanniter. Solaris wnosi owocowość i aromat, Johanniter świeżość i kwasowość.
Wino jest lekkie, świeże i aromatyczne. Ma 12,5% alkoholu, 6 g/l kwasowości i 4 g/l cukru resztkowego — tyle, żeby zaokrąglić smak, ale zostawić wytrawny charakter. Na etykiecie jest gęś.
Najczęstsze pytania
Kiedy pije się młode wino?
Tradycyjnie od 11 listopada, w dzień świętego Marcina, przez kolejne miesiące — najlepiej do wiosny. To wino do picia na bieżąco, nie do piwniczki.
Jakie wino pasuje do gęsiny?
Do pieczonej gęsi pasuje wino ze świeżą kwasowością: młode białe wytrawne albo lekkie czerwone o miękkiej taninie. Kwasowość równoważy tłuszcz, a owocowość pasuje do jabłek i czerwonej kapusty.
Czy młode wino można przechowywać?
Można je trzymać kilka miesięcy w chłodnym, ciemnym miejscu, ale z czasem traci świeżość, która jest jego największą zaletą. Lepiej wypić je w sezonie.
Czym różni się młode wino od Beaujolais Nouveau?
Beaujolais Nouveau to konkretne czerwone wino z Francji, z gamay, sprzedawane od trzeciego czwartku listopada. Młode wino na świętego Marcina to zwyczaj Europy Środkowej: wino z bieżącego rocznika, w naszym regionie najczęściej białe, otwierane 11 listopada.
Fakty w skrócie
- Kiedy
- 11 listopada, dzień świętego Marcina — patrona winiarzy
- Co się pije
- młode wino z tegorocznego zbioru, butelkowane krótko po fermentacji
- Styl
- lekkie, owocowe, ze świeżą kwasowością; w Europie Środkowej najczęściej białe
- Do czego
- pieczona gęś, kaczka, pasztety, przystawki
- Temperatura
- 8–10°C
- Jak długo pić
- w pierwszych miesiącach, najlepiej do wiosny
- Gdzie zwyczaj jest najsilniejszy
- Austria (Heuriger, Martiniloben), Czechy (otwarcie o 11:11), Węgry (újbor)
- Inna data
- Beaujolais Nouveau — trzeci czwartek listopada
Sprawdź też:

